Het komt er op neer dat ik al het geniale van deze serie als klein meisje gewoon totaal niet doorhad, maar dat ik het toen toch ook al geweldig vond om naar te kijken. Met de onwetendheid van toen en de scherpe blik van nu, is het dus zeker vermakelijk om op Youtube alle afleveringen nog eens te bekijken. Wanneer ik ze allemaal gehad heb ga ik me trouwens op Marktplaats storten, op zoek naar het bijbehorende speeleiland mét geluid en openschuivend zwembad, aangezien zowel mijn ouders als Sinterklaas (vroeger toch wel dé bron voor alles wat mijn ouders weigerden cadeau te doen) me dit helaas nooit hebben willen geven.

Dit was een gastbijdrage van Sarah Eskens.

Eeuwig zonde, want taarten is nou juist een van de meest innovatieve vormen van directe democratie: de afkeuring wordt helder, direct en publiek kenbaar gemaakt, de afstand tussen burger en politiek wordt lijfelijk overbrugd, alle commissies, inspraakprocedures en partijpolitieke overwegingen worden gepasseerd. Veel effectiever dan een referendum, vuilspuiten op internetfora, of twitteren met Maxime Verhagen.

Tijd dus om het taarten terug te brengen. Het probleem is alleen, dat er nog steeds bloed aan de taart kleeft: hoe vreedzaam en ludiek je het ook bedoelt, taarten gooien naar rechtse politici komt nog steeds over als een dreigbrief. Mark en Maxime taarten zou nog niet eens zo’n slecht idee zijn als de beveiliging niet zo goed was, maar Geert Wilders wordt écht met de dood bedreigd en dan is een taartaanslag niet grappig meer.

In plaats daarvan kunnen we beter mensen uit onverdachte hoek gaan taarten: types van wie niemand kan denken dat een taartactivist ze dood zou wensen, maar die wel een gateau verdienen. Om te beginnen: Femke Halsema. Vanwege haar kamervragen over het ketchupgooien, haar categorische afwijzing van iedere vorm van burgerlijke ongehoorzaamheid in de affaire-Duivendak, en vanwege de weerzinwekkende manier waarop ze zich op de posters van de meest recente campagne als premièrabel presenteerde. Een beetje meewerken, Femke. Het is voor het goede doel.

Geachte Maxime Verhagen,

U kent mij helemaal niet. Ik ben slechts één van het volk, met wie u meent het beste voor te hebben. In die hoedanigheid geniet ik het recht en neem ik de vrijheid u aan te spreken.

Als belijdend katholiek gelooft u vast in de hemel. Ik niet, vrees ik, omdat ik niet kan accepteren dat een ieders poging tot het leiden van een moreel en juist bestaan slechts beloond dient te worden na afloop van ons aardse leven. Ik kan op principiële gronden niet accepteren dat wij nu zouden moeten lijden, om later te genieten. Ik wil graag een hemel op aarde, en alhoewel ik niet verwacht dat ik ooit voor u zal stemmen, geloof ik desondanks dat uw partij uiteindelijk ook het beste met de samenleving voorheeft.

Nu denk ik dat veel mensen uit mijn omgeving (niet religieuze, hoog opgeleide jongeren) moeite hebben om het idee van een politieke partij op christelijke grondslag te begrijpen. Zouden moderne humanistische waarden namelijk niet moeten volstaan als basis voor onze visie op de samenleving? Toch respecteer ik die christelijke grondslag van uw partij, juist omdat ik geloof dat een christelijke politiek in essentie geen ander doel voorstaat dan het werken aan een rechtvaardige en gelijkwaardige samenleving. Uw partijgenoot Wim Aantjes drukte het zo krachtig uit op het eerste partijcongres van het CDA in 1975:

Het evangelie geeft geen rechtstreekse richtlijnen voor het politieke handelen. Neen, maar het geeft soms wel richtlijnen voor het rechtstreekse politieke handelen, en soms wel degelijk heel concreet. Leest u er Mattheüs 25 maar eens op na: hongerige voeden, dorstige te drinken geven, vreemdelingen huisvesten, naakten kleden, zieken en gevangenen bezoeken… Geen plaats voor christelijke politiek? De wereld hunkert naar christelijke politiek! Een politiek die spreekt voor wie geen stem hebben; die handelt voor wie geen handen hebben; die een weg baant voor wie geen voeten hebben; die helpt wie geen helper hebben.

Wat een heldere en sociaal bewogen visie voor de partij waar u vandaag leiding aan geeft! Nu vermoed ik stiekem dat u als trouwe KVP-er niet veel opheeft met een dergelijke moralistische politiek. U bent een pragmatisch conservatief en dat is verder uw goed recht. Maar in de groeiende kritiek die de afgelopen twee weken van binnenuit uw partij klonk op de onderhandelingen met Geert Wilders hoorde ik de echo van deze visie.

Foto: Roel Wijnants

Ook in de brief van Ab Klink, die ooit promoveerde op de staats- en bestuursrechtelijke implicaties van de christen-democratische politieke filosofie, klonk de zorg voor het behoud van deze basale maatschappelijke waarden door. Hij liet zijn geweten spreken ter verdediging van juist dátgene waar het CDA om zou moeten draaien en u liet hem stof eten. Hij werd niet gehoord als iemand die binnen een democratische partij een fundamenteel punt aankaart, maar werd weggezet als obstructief en dissident.

De avond waarop u later bekend zou maken dat de 21 leden van de fractie overeenstemming hadden bereikt om verder te gaan met de onderhandelingen, keek ik naar Wim Aantjes bij Knevel en van den Brink. Er werd gesproken over de drie “dissidenten”, Klink en twee fractiegenoten, en één van de presentatoren verontschuldigde zich naar Aantjes over het gebruik van de term “dissident”, waarop deze koeltjes antwoordde: “Je mag het woord dissidenten best gebruiken; er zijn achttien dissidenten in de fractie.”

Vandaag liet Ab Klink ten slotte per brief aan de voorzitter van de Tweede Kamer weten zijn Kamerlidmaatschap per direct neer te leggen. “Na alle gebeurtenissen van de afgelopen week is er voor mij een onwerkbare situatie binnen de CDA-fractie ontstaan. De basis voor samenwerking – vertrouwen – is aangetast. Daardoor kan ik niet meer met voldoende overtuigingskracht binnen de fractie opereren. En dat gaat ten koste van mijn geloofwaardigheid.” Hoe is het toch mogelijk, meneer Verhagen, dat het klimaat in de fractie ontbrak voor de heer Klink om zijn inhoudelijke bezwaren op tafel te leggen? Hoe kan het bestaan dat er in de fractie waar u nota bene leiding aan geeft een situatie ontstaat waarin iemand zijn taak als volksvertegenwoordiger niet meer naar eer en geweten kan uitvoeren?

Nu is Ab Klink opgestapt en zie ik de krokodillentranen over het scherm van mijn televisie biggelen. Uit welk hout z’n opvolger gesneden zal zijn laat zich wel raden. “Er zijn nog twee dissidenten over,” stookt Wilders al direct. “Negentien” zeg ik bij mezelf, “negentien dissidenten…”

Hoogachtend,

Elon Heymans

In de zomer van 1968 kwam het tweede album van een nogal bizarre Britse band met de pakkende naam Pink Floyd uit. Pikkies van in de twintig waren ze. Wisten zij veel, dat ze nauwelijks tien jaar later de gewillige vrouwen met cricket bats van zich af moesten slaan.

A Saucerful of Secrets is een mengeling van psychedelisch en experimenteel geluid, waarvan het nummer Set the Controls for the Heart of the Sun misschien het bekendste voorbeeld is, maar dat is niet waar ik het over wil hebben. Waar ik het over wil hebben is het gelijknamige nummer A Saucerful of Secrets. Als je nu aan een ‘normaal’ nummer denkt, in de stijl die je misschien kent van populaire albums als Dark Side of the Moon of Wish You Were Here, kom je bedrogen uit. Eigenlijk is het helemaal geen muzieknummer, het is een geluidsdocument.

Laat ik nu vooral niet doorzeveren over de experimentele en muzikale waarde, of de mogelijke interpretaties van deze compositie. Het is niet iets waar ik echt iets van afweet, noch lijkt het me op deze plek heel relevant. Ook moet ik eerlijkheidshalve bekennen dat ik eigenlijk niet goed onder woorden zou kunnen brengen waarom dit me nou toevallig zo gegrepen heeft. Wel wil ik je aanraden om zelf je ogen en oren op de proef te stellen.

Drie jaar na het uitkomen van A Saucerful of Secrets werd voor de film Pink Floyd: Live at Pompeii een opname van het nummer gemaakt in het lege amfitheater van de Romeinse stad die in het jaar 79, na een uitbarsting van de Vesuvius, op gruwelijke wijze werd bedolven onder een asregen. Deze uitvoering is voor mij de ultieme versie van het nummer, niet in de laatste plaats doordat het beeldmateriaal en de muziek in mijn ogen niet meer los van elkaar te zien zijn. Ze maken beide integraal onderdeel uit van één briljante creatie.

Deze uitvoering is afkomstig uit de Director’s Cut van de film uit 2003.

Zoals ik al zei, het waren pikkies van in de twintig, toen ze dit maakten. Even oud als ik. Het brengt me tot een gedachte die de laatste tijd steeds vaker bij me opkomt: hoe sommige mensen al op vroege leeftijd zulke tijdloze hoogte bereiken. En dan voel ik me even best wel klein.

PS Terwijl ik zocht naar bruikbaar materiaal voor deze tip, stuitte ik op de Lego-uitvoering van Pink Floyd: Live at Pompeii. Soms is het maar goed dat mensen hobby’s hebben.

Illustratie: beeldredactie

Televisie

Televisie is een relatief nieuw fenomeen in Nederland: zonder dat je allerlei dingen in je huis hoeft te veranderen kun je ter plekke kijken naar bijvoorbeeld dansprogramma’s, politieseries en sportevenementen. Als je een voetbalwedstrijd wilt zien hoef je niet alle meubels aan de kant te schuiven of gras in je huiskamer te laten leggen met 23 mannen die door je huis rennen, je stemt gewoon af op Studio Sport en er is voetbal. Ideaal voor de vrije uren. ***½

Theater

Het theater is over komen waaien uit Griekenland en daar al een groot succes. Grote kans dus dat hier straks ook iedereen naar het theater gaat. Het komt erop neer dat zgn. acteurs en actrices dingen nadoen, overdrijven of gewoon de hele tijd ‘doen alsof’ tegenover toeschouwers die hun mond moeten houden of ergens anders moeten gaan zitten praten. Na een uur of twee kun je weer naar huis. Wat ik tot nu toe zag was wisselend maar er waren mooie lichamen bij. ***

Ontmoeting

Je ziet het steeds vaker: mensen die elkaar ontmoeten en dan met elkaar een gesprek voeren: in een café, een restaurant, een club, of bij iemand thuis. Meestal zijn het personen die elkaar kennen, soms ook praat men voor het eerst met elkaar.

Dit soort contact is frustrerend, want je kunt elkaar niet wegklikken of doen alsof de webcam uitvalt – je bent als het ware tot elkaar veroordeeld. Bovendien moet minimaal één van de twee zich verplaatsen voor zo’n ontmoeting. Onhandig. **

Banjo

Je ziet het steeds vaker: mensen die gebiologeerd banjo spelen op een stoel naast het aquarium. Aanrader. *½

In de aanloop naar de de première van zijn voorleesperformance ‘Verkeerde Benen’ op 25 september in Theater Bellevue levert Ronald Snijders (www.normalemensen.nl) eigenzinnige en soms ook geheimzinnige stukken bij ons in.

lieve lezer

ik ben soms moedeloos maar ik wil u niet laten zitten
-niet alleen in ieder geval
niet in stilte in ieder geval
niet zonder poëzie in ieder geval

ik las dat schrijvers en dichters vooral een rol in de oppositie is toebedeeld
in de maatschappij bedoel ik

ik geloof niet dat ik ergens tegen ben
behalve tegen pijn en zoiets is zinloos
zoals u goed weet

de kleine pijn die als een loden stootkogel in mijn rechterhand rust
is zeer zeker even rond
en even zwaar als de uwe

op mijn kogel staat de naam van mijn vader
op mijn kogel staat ‘hope dies last’

ik wil u niet laten zitten
wellicht heeft u liever dat ik dat wel doe
zeg dat toch niet hardop
we hebben alleen elkaar

laten we altijd luisteren als iemand op straat ons vraagt naar de weg
laten we altijd luisteren als iemand in de tram schuddend jezus aanroept
laten we altijd luisteren als iemand voor de deur onze naam schreeuwt
ook al willen we het echt niet

we zijn niet alleen

laat ons geloven in het huwelijk met het vreemde
laat ons geloven in de grootsheid van de stem van een volk
laat ons geloven in kleine bleke lege kokkels als matroesjka’s in een poppenhuis
in een lappenhut op een zolder van een woning in een vinexwijk
in baambrugge

laten we altijd bemoedigend glimlachen als iemand met een oranje pet
in zijn linkerhand de vreugde van een land probeert vast te klauwen in de vorm van blauwe rode en witte ballonnen

De korte verhalen van Etgar Keret zijn net zoals zijn leven: ze staan bol van de sprookjesachtige elementen, smachtende melancholie en bizarre tegenstellingen, maar zijn ondanks dit alles toch alledaags en geloofwaardig. De toon is licht, met veel humor en de zware thema’s komen vooral tussen de regels door naar voren. Hierin verschilt Keret van andere grote magisch-realistische schrijvers als José Saramago en Gabriel Garcia Marquez, die veel bombastischer schrijven. Bij Keret zijn de hoofdpersonen vaak jongemannen, nietsnutten die met hun vrienden over meisjes praten en jointjes roken. Maar dan betreden ze een huis dat vol met foto’s van al hun ex-vriendinnen hangt of begint de geserveerde vis opeens te praten.

Daarnaast biedt Keret een klein kijkje achter de schermen van de Israëlische samenleving, hoewel zijn verhalen nooit expliciet politiek zijn. Zijn bekendste verhaal, ‘Nimrods flip’, gaat over drie lamlendige vrienden die om de beurt aanvallen van gekte krijgen nadat ze uit het leger komen, waar het vierde lid van het groepje zelfmoord heeft gepleegd. Het verhaal is grotendeels waar gebeurd: Keret’s beste vriend doodde zichzelf toen ze samen in het leger diende. Nog steeds is depressie en zelfmoord een groot probleem in het Israëlische leger. Keret is zelf zeer politiek actief (hij schreef samen met de Palestijnse schrijver Samir El-Youssef het dubbelboek ‘Gaza Blues’) en een groot criticaster van de verharding van de Israëlische politiek.

In Israël is Keret een grootheid en ook in de VS wordt hij gewaardeerd (hij is goed bevriend met schrijver Jonathan Safran Foer). In Nederland kreeg hij echter veel negatieve recensies waarin geklaagd werd over hoe ‘raar’ en ‘overdreven postmodern’ zijn boeken zijn. De Nederlandse mentaliteit heeft nooit echt bol gestaan van de fantasie. Mocht jij je daar niet in kunnen vinden, lees dan Etgar Keret.

We wisten het niet omdat Greenberg toen nog niet uitgebracht was, maar de film verbeeldt exact de overeenkomsten en tegenstellingen tussen de twintigers van twintig jaar terug en die van nu, waar ook het opgeschreven gesprek tussen Eva en mij om draaide. Alleen bekijken regisseur Noah Baumbach en zijn co-scenarist, actrice Jennifer Jason Leigh, die vergelijking voornamelijk vanuit de oudere generatie.

Greenberg gaat, zo viel in alle recensies van de film te lezen, over de neurotische Roger Greenberg (Ben Stiller), een vroege veertiger die zijn (kort door de bocht) op niets uitgelopen leven overziet. De ras-New Yorker keert terug naar geboorteplaats Los Angeles om op het huis en de hond van zijn jongere, maar succesvollere broer te passen terwijl die op vakantie is. Greenberg is onlangs ontslagen uit een psychiatrische inrichting en als niet-autorijder ontheemd in deze autostad, zoals hij ontheemd lijkt in zijn eigen leven.

Wat veel minder naar voren kwam in besprekingen van de film, is dat Greenberg net zo goed gaat over twintiger Florence (Greta Gerwig), het meisje met wie Greenberg het in de loop van de film min of meer aanlegt. Ze is de huishoudster van de jongere broer en wordt door Greenberg al snel behandeld als ongemakkelijke kruising tussen vriend, sloofje en chauffeur, met tussendoor voorzichtige toenaderingen op lichamelijk vlak. Misschien gaat Greenberg zelfs wel meer over Florence, ondanks de titel en de prominente plaats van het gelaat van Ben Stiller op de filmposter: de film opent bij haar, eindigt goeddeels met haar, en tussendoor gaat het evenzeer om hoe Greenberg haar verandert als om hoe dat andersom gebeurt. Waar alle andere lijnen in Greenberg’s leven aan het verleden verbonden zijn – zijn broer en diens familie, zijn oude bandleden – is de ontluikende relatie met het schuchter-neurotische meisje de enige lijn naar de toekomst voor de explosief-neurotische Roger.

Stiller en Gerwig zijn daarbij perfect gecast als epigonen van hun respectievelijke generaties én de bijbehorende filmgenres. Hij – geboren in 1965 dus twintiger van 1985 tot 1995 – was als regisseur verantwoordelijk voor Reality Bites, dat zoals Eva en ik al schreven de verongelijkte, anti-commerciële slacker-generatie tot in de puntjes weergaf. Gerwig op haar beurt – bouwjaar 1983 – is voor de mumblecore-groep wat Winona Ryder was voor filmmakers van de jaren negentig: boegbeeld, muze, aanjager. Vanaf de eerste dagen was ze nauw betrokken bij de stroming, met films als Hannah Takes the Stairs en Baghead (als actrice) en Nights and Weekends (als scenarist, coregisseur en hoofdrolspeelster).

Nog een sterk staaltje genre-gerelateerde casting: Mark Duplass. Greenberg speelt zich af in het rond de filmwereld cirkelende creatieve Hollywoodkliekje waar Greenberg’s oude vrienden toe behoren. Duplass speelt Eric Beller, een van de oude bandgenoten van Greenberg, die in tegenstelling tot zijn nukkige bandleider wél het contract dat ze kregen aangeboden van een grote platenbaas had willen tekenen. De aanwezigheid van Duplass is een cameo, beperkt tot anderhalve scene, maar wie wil kan wel degelijk belang zien in Baumbachs keuze voor precies deze acteur. Als regisseur/scenarist maakte Duplass samen met zijn broer Jay diverse centrale films van de opbloeiende mumblecore-beweging, waaronder de twee eerder genoemde titels met Gerwig, en ook als acteur duikt hij regelmatig op, bijvoorbeeld onlangs in Humpday, de eerste mumblecore-film die in Nederland een reguliere bioscooproulatie kreeg. Maar in de context van dit stuk is misschien nog belangrijker dat Duplass werd geboren in 1976, en dus de middenweg tussen Stiller en Gerwig bewandelt.

Die dualiteit vormt ook het karakter dat Duplass in de film speelt: Beller is een geldbeluste slacker met (gefnuikte) ambities, of een mumbler die het niet veel kan schelen wat er met de mensen om hem heen gebeurt. Precies het tegenovergestelde dus van hoe Eva en ik de slackers en mumblers beschreven: de twintigers van toen die vol van postmoderne ironie vooral met zelfontplooiing bezig waren; de twintigers van nu die hun idealen hebben in een zoektocht naar een eerlijke omgang met de anderen in je leven. Beller toont een tussenweg, maar neemt van beide kanten precies de verkeerde eigenschappen, en is daarmee de tegenpool van wat Greenberg uiteindelijk zal worden.

De film lijkt een afrekening met de generatie-brede vertwijfeling die ook in Reality Bites centraal stond, over ‘je ziel verkopen’ aan ‘de man’. Greenberg weigerde dat te doen, en moet nu in het reine zien te komen met de realiteit die die keuze opleverde: niet alleen zijn eigen leven liep erdoor op niets uit, maar ook dat van zijn beste vriend Ivan (Rhys Ifans). In de loop van de 107 minuten die de film duurt, verandert de hoofdpersoon met vallen en opstaan van de verongelijkte jaren-negentig-twintiger die hij in zijn hoofd nog steeds was, naar iets wat meer lijkt op een twintiger van deze tijd. Dan kan hij bijna echt aan zijn volwassen leven beginnen.

Uiteraard ga ik jullie niet aanraden om daar naartoe te gaan. Het zou niet getuigen van respect voor de hard//hoofdlezers wanneer ik ervan uit zou gaan dat ze het Kathmandu van de jaren tien nog niet ontdekt hebben. Eén gewoonte die me hier is opgevallen is echter bijzonder gemakkelijk over te nemen en eigenlijk niet gebonden aan welke plek dan ook: de liefde voor oud, die hier zo nadrukkelijk wordt tentoongespreid dat het wel een fetisj lijkt. Ik heb het niet over gerontofilie maar over de befaamde ‘bij elkaar geraapte’ Berlijnse interieurs, de antieke fietsen die je er overal ziet, oude kleding, oude auto’s, oude kachels in oude huizen met oude houten vloeren, oude bomen, oude muziek, oud enzovoorts.

Misschien hebben jullie dit artikel gelezen. Ja, het gaat de verkeerde kant op met deze stad. Maar laten we lering trekken uit dat wat ze er nog goed doen. Want de consumptiemaatschappij krijgt een tik met elk oud stoeltje dat een plek vindt op een oud houten vloertje in een nieuw cafétje met een jonge ondernemer achter de bar. In Nederland zouden we de grachten kunnen dempen met alle oude fietsen die mensen nog in de schuur hebben staan, maar waarom zou je ze niet gebruiken? Eén van de beste manier om verspilling tegen te gaan is door oude dingen te gebruiken in plaats van nieuwe te kopen.

Er is immers al zoveel op deze wereld, het is niet zo nodig om nog veel te maken. Mocht je het hier niet mee eens zijn. Excuus. Ik moest nu eenmaal een nieuwe tip schrijven. Tip: gebruik oude dingen en koop ze, bijvoorbeeld op het Waterlooplein in Amsterdam. Ze zijn over het algemeen goedkoper dan nieuwe en zo niet, dan word je opgelicht. Oud is trouwens ook heel hip.

De Geotaggers kaart van New York

Het is een wonderlijke spiegel: een plattegrond van de stad zoals die door ons wordt vastgelegd, een beeld van ons beeld. Een stad wordt zo steeds meer gereduceerd tot haar bekende plekken. We kennen steden vaak al van films en foto’s voordat we ze gezien hebben, en wanneer we ze dan bezoeken is het deels ook om te kunnen bevestigen dat Rome, New York en Parijs inderdaad hun Sint Pieter, Manhattan en Eiffeltoren hebben. Bladerend door deze atlas stemt het dan wat somber als je bedenkt dat de donkere plekken waarschijnlijk steeds donkerder zullen worden en de lichte plekken van de kaart verdwijnen. Maar zelfs de grootste zwartkijker zal moeten toegeven dat deze beelden-van-beelden toch wonderschone plaatjes zijn.